Cách vận hành xe nâng an toàn: 10 quy tắc theo tiêu chuẩn quốc gia

Tóm tắt bài viết này bằng công cụ:

Vận hành xe nâng an toàn dựa trên 10 quy tắc bắt buộc. Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7772-1:2007 về an toàn thiết bị nâng và Nghị định 44/2016/NĐ-CP về huấn luyện an toàn lao động. Thợ vi phạm 1 quy tắc có thể gây tai nạn lật xe, đè người, cháy nổ động cơ. Bài này liệt kê đủ 10 quy tắc theo thứ tự trước ca, trong ca, sau ca kèm 3 tình huống khẩn cấp.

Kiểm tra thiết bị trước mỗi ca làm

Trước mỗi ca làm cần thực hiện kiểm tra sơ qua các loại máy móc, thiết bị và dầu trong động cơ.

Kiểm tra dầu, nước làm mát, áp suất lốp, phanh trước khi khởi động

Người lái nên dừng xe ở vị trí phẳng, tắt máy, mở nắp capo, kiểm tra mức dầu động cơ (que thăm), mức nước làm mát (bình phụ), áp suất lốp bằng đồng hồ, thử phanh chân và phanh tay.

Không nên khởi động máy khi chưa kiểm tra. Không lái xe khi phanh có tiếng kẹt hoặc lỏng.

Kiểm tra càng nâng, xích, dây cáp có nứt, mòn, biến dạng không

Người lái nhìn kỹ 2 càng nâng có bị cong, sứt, nứt gốc không. Nhìn xích nâng có mắt xích bị mòn quá 10% đường kính không. Với xe nâng người, kiểm tra thêm dây cáp và lan can bàn nâng.

Không nên dùng càng nâng đã cong quá 2 độ so với ban đầu. Không bỏ qua vết nứt tóc trên gốc càng nâng.

Đội mũ bảo hộ, đeo dây an toàn, mặc áo phản quang trước khi ngồi vào cabin

Người sử dụng phương tiện cần đội mũ bảo hộ cứng theo TCVN. Đeo dây an toàn cabin (nếu xe có). Mặc áo phản quang khi làm việc trong kho có nhiều xe qua lại hoặc ngoài trời.

Không được ngồi vào cabin khi chưa đội mũ. Không tháo dây an toàn giữa ca vì nóng.

Bỏ qua 1 quy tắc trước ca có thể dẫn đến hỏng phanh giữa ca, càng nâng gãy khi đang chở hàng, hoặc chấn thương đầu khi lật xe.

Quy tắc trong kỹ thuật lái và nâng hàng

Kỹ thuật lái cũng có những quy tắc riêng mà người lái xe nâng cần tuân thủ đúng quy định để thực hiện công việc an toàn, trơn tru, không gây tai nạn lao động cho bản thân và công ty.

Tốc độ tối đa 8 km/h trong kho, 16 km/h ngoài trời

Đây là giới hạn theo tiêu chuẩn an toàn xe nâng công nghiệp. Trong kho có nhiều người qua lại, tốc độ cao là nguyên nhân số 1 gây tai nạn đè người.

Không chở người trên càng nâng

Kể cả nâng lên 30cm, kể cả di chuyển quãng ngắn. Càng nâng không có tay vịn, không có lan can, không có điểm bám. Người ngã từ độ cao 30cm khi xe phanh gấp có thể chấn thương cột sống.

Nếu cần nâng người, dùng xe nâng người (aerial work platform) có bàn nâng và lan can. Đây là 2 thiết bị khác nhau, 2 chứng chỉ khác nhau.

Tải trọng không vượt quá giới hạn ghi trên bảng đặc tính (name plate) của xe

Mỗi xe nâng có 1 bảng name plate gắn ở cabin ghi tải trọng tối đa theo chiều cao nâng và khoảng cách trọng tâm. Nâng vượt tải là nguyên nhân số 2 gây lật xe.

Càng nâng cách sàn 15-20cm khi di chuyển. Không nâng cao khi đang di chuyển

Càng nâng thấp giữ trọng tâm xe ổn định. Nâng cao khi di chuyển làm trọng tâm dịch lên, xe dễ lật khi vào cua hoặc phanh gấp.

Chỉ nâng cao khi xe đã dừng hẳn, phanh tay đã kéo, càng nâng vuông góc với kệ hàng.

Quan sát trước, sau, trái, phải trước khi lùi. Dùng còi ở góc khuất

Xe nâng có điểm mù phía sau và 2 bên cabin. Lùi mà không quan sát là nguyên nhân đè người ở kho hẹp. Kho có góc khuất phải dùng còi báo trước khi vào cua.

Đỗ xe và bàn giao sau khi sử dụng

Sau khi sử dụng xong xe nâng, không thể buông lỏng hoặc vội vàng kết thúc công việc. Phải tuân theo quy tắc để đảm bảo việc đỗ xe hợp lý, không gây cản trở và bàn giao công việc cho người tiếp theo.

Cách đỗ xe an toàn

Đỗ xe ở vị trí quy định, càng nâng chạm sàn, kéo phanh tay, tắt động cơ, rút chìa khóa – 5 bước theo thứ tự bắt buộc. Đỗ xe ở vị trí lộn xộn hoặc chắn lối đi có thể bị doanh nghiệp phạt hoặc bị Sở Lao động – Thương binh và Xã hội xử phạt khi thanh tra.

Sổ vận hành sử dụng máy và bàn giao công việc

Ghi sổ vận hành: giờ chạy, sự cố phát sinh, mức nhiên liệu còn lại. Bàn giao ca sau.

Sổ vận hành là chứng cứ pháp lý khi có tai nạn. Không ghi hoặc ghi sai có thể ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm khi xảy ra sự cố.

Xử lý 3 tình huống khẩn cấp thường gặp

Một số tình huống thường gặp và cách xử lý kịp thời:

Tình huống 1 – Xe nâng có dấu hiệu lật (bánh xe nghiêng, cabin nghiêng)

Không nên nhảy ngay khỏi cabin. Giữ nguyên tư thế. Bám chặt vô lăng bằng 2 tay. Nghiêng người theo hướng ngược với hướng lật.

Thợ nhảy khỏi cabin khi xe lật thường bị chính cabin đè lên. Cabin có khung bảo vệ, ngồi yên trong cabin an toàn hơn nhảy ra.

Tình huống 2 – Càng nâng kẹt vật cản

Dừng ngay động cơ, kéo phanh tay, sau đó xuống xe kiểm tra vật cản. Gọi ca trưởng nếu không tự xử lý được.

Không được giật cần điều khiển thủy lực để cố nâng lên hoặc rút ra. Áp lực thủy lực có thể làm gãy càng nâng hoặc hỏng hệ thống thủy lực.

Tình huống 3 – Cháy động cơ

Người gặp tình huống này nên tắt điện tổng, rời khỏi xe theo hướng ngược gió, dùng bình chữa cháy CO2 hoặc bột khô. Có thể gọi cứu hỏa 114 nếu tình huống trở nên nguy hiểm.

Không được dùng nước dập lửa động cơ dầu. Nước làm dầu bắn tung, lan lửa rộng hơn.

Đào tạo lái xe nâng an toàn tại EduPro

Trường sơ cấp nghề EduPro dạy đủ 10 quy tắc trên trong khóa Vận hành xe nâng hàng và Vận hành xe nâng người. Chương trình 70% thực hành trên xe thật. Giáo viên chấm điểm sát hạch theo 10 quy tắc, không chỉ theo tình huống lái. Học viên đậu sát hạch nhận Chứng chỉ Sơ cấp nghề có giá trị pháp lý toàn quốc.

10 chi nhánh EduPro từ Hà Nội đến Đồng Tháp đều đào tạo. Khai giảng hàng tháng. Học viên đủ 18 tuổi, sức khỏe tốt là đăng ký được, không yêu cầu bằng cấp đầu vào.

Phòng Tuyển sinh - Trường sơ cấp nghề EduPro

Miền Bắc (4 chi nhánh)

• CN Hà Nội: Thị trấn Châu Quỳ, huyện Gia Lâm, TP. Hà Nội
• CN Bắc Giang: Tổ dân phố Đạo Ngạn 1, phường Quang Châu, thị xã Việt Yên
• CN Bắc Ninh: Khu phố Hà Liễu, phường Phương Liễu, Bắc Ninh
• CN Hải Dương: Thôn Phạm Trung, xã Toàn Thắng, huyện Gia Lộc

Miền Trung (3 chi nhánh)

• CN Thanh Hóa: 555 Quốc lộ 1A, Khoa Trường, Trúc Lâm, Thanh Hóa
• CN Quảng Ngãi: 555 Quốc lộ 1A, xã Thọ Phong, tỉnh Quảng Ngãi
• CN Gia Lai (Bình Định cũ / Quy Nhơn): Quốc lộ 1A, tổ 1, khu phố 8, phường Quy Nhơn Tây, tỉnh Gia Lai

Miền Nam (3 chi nhánh)

• CN TP.HCM (Trụ sở chính): Số 56B đường TL19, phường An Phú Đông, TP. Hồ Chí Minh
• CN Bình Dương cũ (nay thuộc TP.HCM mở rộng): Tờ bản đồ số 31 đường Vĩnh Tân 03, tổ 6, khu phố 5, phường Vĩnh Tân, TP. Hồ Chí Minh
• CN Đồng Tháp: Số 85, ấp Phú Long, xã Tân Dương, tỉnh Đồng Tháp